logo
Nieuwjaars Toespraak 2014

Dames en heren, aanwezige jongeren,

Namens de gemeenteraad van Tholen en namens het College van Burgemeester en Wethouders wil ik u/ jullie van harte welkom heten op onze traditionele Nieuwjaarsreceptie.

Uw gemeentebestuur wil deze traditie graag in ere houden, zo u ziet.
Wij hebben zojuist een korte terugblik op 2013 gezien.
U zag een beeld van onze gemeente waar het prima wonen, werken en recreëren is, ondanks dat ames en heren, jongelui vooruitkijken is lastig, omdat alles wat komt in de te wonen.
Wij inwoners van Tholen - oprecht verontwaardigd daarover - weten echter wel beter.
Aan mij nu om een vooruitblik te geven op het nieuwe jaar 2014 en verder.
Wij staan op een wisselpunt en ik kan u zeggen "er gaat echt iets gebeuren"!
Als centrale vraag voor deze vooruitblik op 2 januari 2014 heb ik gekozen:
Wat kunnen wij, maar vooral wat gaan wij in de komende jaren verliezen en belangrijker wat hebben wij daarbij te winnen?
Aangeziens omberen niet aanmoedigt, let u vooral op het laatste deel, want daar gaat het om.

Dames en heren, jongelui vooruitkijken is lastig, omdat alles wat komt in de schoot van het thans nog verborgene ligt.
Aan het eind van de terugblik over 2013 zag u een foto op de voorpagina van ons onlangs geactualiseerde toekomstvisie "In het Vizier" die loopt tot 2025.
Hoe zou Tholen er in 2025 daadwerkelijk uitzien- prachtig een visie - maar een minstens zo relevante vraag is "bestaat Tholen in 2025 nog als een zelfstandige
gemeente?
Met andere woorden kunnen wij die zelfstandigheid verliezen?
Ja zeker, hoewel ik denk dat wij over dit onderwerp liever niet praten.
Toch is het een vraag die meer boven de markt hangt dan wij denken of zouden willen.
Het getuigt van moed er vanaf nu juist wel over te praten en vooral er het komend jaar als samenleving - en dan zijn wij allemaal - uitspraken over te doen.
U kent ongetwijfeld de discussie die recent is gevoerd over de zogenaamde 100.000+ gemeenten.
Een tot nu toe mislukte missie van het kabinet, puur omdat het regeerakkoord simpel aangaf, dat dit de oplossing zou zijn voor een daadkrachtiger lokaal bestuur in ons land, zonder die stelling adequaat te onderbouwen.
Op de uitlatingen van minister Plasterk is veel kritiek gekomen en de hij heeft onmiddellijk een "staakt het vuren afgekondigd" en gezegd dat het initiatief in het herindelingproces primair van onderop moet komen.
Maar vergeet niet, dat de 100.000+ gemeente nog steeds in het regeerakkoord staat.
Ergo de discussie komt terug, dus laten wij erop voorbereid zijn.
De bewijslast ligt bij ons.

In een tijd waarin zekerheden en verworvenheden wegvallen en een tijd waarin de zo lang gekoesterde verzorgingsstaat zijn bestaansrecht inmiddels kwijt is,
ben je in mijn ogen verplicht fundamenteel na te denken over de vraag "hoe als zelfstandige gemeente nu verder"?
Negeren wij die vraag, dan gaan hogere overheden het antwoord geven en het antwoord daarop ken ik al, "schaalvergroting" en dat moeten wij trachten te voorkomen.
Het getuigt van daadkracht en meer nog van realiteitszin als wij het komende jaar met deze vraag aan de slag gaan.
Wij zijn wij allen.
Niet enkel een gemeenteraad en een college van B&W.
Nee, een zo breed mogelijk "wij", met daarbij onze inwoners, het maatschappelijk middenveld, kerken, instanties, verenigingen, het bedrijfsleven, de middenstand, de agrarische sector, het onderwijs, de zorg en vult u maar aan.
Een interessant onderwerp voor een in 2014 te organiseren ronde tafelconferentie lijkt mij.
Het zou goed zijn maar vooral getuigen van durf met elkaar antwoord te geven op de vraag "willen wij als gemeente Tholen een zelfstandige gemeente blijven en zo ja, aan welke voorwaarden moet dan worden voldaan, of kiezen wij omdat wij niet aan die voorwaarden kunnen of willen voldoen - op termijn voor het opgaan in een grotere entiteit binnen een geografische eenheid in Zeeland of in West Brabant"?
Misschien schrikt u van een dergelijke vraag, maar het is beter er met elkaar vooraf over na te denkendan geconfronteerd te worden met een "tekentafel oplossing" die door de provincie of door het kabinet in de toekomst zou kunnen worden opgelegd.

Ik pleit enkel voor het voorbereid zijn op de vraag "gemeentebestuur van Tholen, hoe staat het met de bestuurskracht maar vooral ook met de uitvoeringskracht binnen uw gemeente".
Een vraag die "en dat weet ik zeker" in 2014 binnen Zeeland aan de orde zal komen.
Met andere woorden kunt u de u toegewezen taken die in aantal zullen toenemen adequaat uitvoeren, bent u daarvoor voldoende geëquipeerd, werkt u voldoende samen en zo ja, wordt dat breed maatschappelijk onderschreven? Den Haag denkt van niet, wat denken wij?
Adequaat uitvoeren wil niet zeggen dat je als gemeente alles zelf moet doen.
Om lokaal iets voor elkaar te krijgen, moet je regionaal denken en dat doen wij inmiddels al heel lang.
De ervaring leert, dat relaties veel belangrijker zijn dan prat gaan op je eigen ervaring.

Dames en heren,
De vraag is "wat gebeurt er dan met Tholen".
Ik denk dat wij dat voor een groot deel zelf in de hand hebben.
Ik persoonlijk ben ervan overtuigd dat Tholen een zelfstandige gemeente kan blijven, maar niet door achterover te leunen.

Tholen heeft unieke en vooral ook authentieke eigenschappen die als stevig fundament dienen voor een duurzame zelfstandigheid.
Dat vormt de basis, maar alleen daarmee ben je er niet!De vraag uit mijn thema "wat kunnen wij kwijtraken" is dus "onze zelfstandigheid", maar dat moeten wij niet willen.

Nu is er helaas al sprake van een kloof tussen burger en overheid.
Hoe deze te verkleinen en te overbruggen, zo luidt de vraag?
Bij een eventuele schaalvergroting is er straks helemaal niets meer en dan valt er gewoon niets meer te overbruggen.
Dit lijkt mij zeer ongewenst.

Hoe gaan wij dat voorkomen, zo luidt een volgende vraag?
Welnu, het afleggen van de eerste proeve van bekwaamheid ligt er.
Op dit moment "en u heeft er ongetwijfeld van gehoord "liggen er drie grote decentralisaties van rijksoverheidstaken die m.i.v. 1 januari 2015 naar de gemeenten komen.
Ik noem u de AWBZ die voor een groot deel overgaat in de WMO, de Jeugdzorg en de Participatiewet, waarbij iedereen moet worden beoordeeld op zijn of haar mogelijkheden om te werken.
Ga uw gang gemeenten, doe je best en hierbij een stevige korting op het budget, omdat gemeenten het nu eenmaal veel efficiënter kunnen uitvoeren dan wij op
Rijksniveau altijd hebben gedaan.
Dat zegt wel iets over het Haagse apparaat.

Het rijk boekt zo zijn miljarden bezuinigingen in op de begroting en wij gaan het uitvoeren.
Nee niet mopperen, want dit is een uitgelezen kans te laten zien dat wij dat in onze gemeente - dank zij een goede samenwerking met anderen - juist heel goed kunnen uitvoeren, hoewel ik mij realiseer dat mensen zich zorgen maken over de teruggang in voorzieningen in de zorg en het welzijn.
Toch is dit is de schaal, waarbij de uitvoering past die voor mensen is te overzien en dan hoort die taak daar ook!
Dames en heren, de plek waar wij wonen, werken en leven vormt het decor van ons leven.
Het is echter een steeds dynamischer decor geworden.
Veranderingen in de samenleving zijn de laatste jaren niet alleen toegenomen in snelheid en intensiteit, maar vooral ook in onvoorspelbaarheid.
Onze samenleving is niet enkel een exponent van economische stabiliteit of instabiliteit, waarover economen tal van voorspellingen doen, maar zich nogal eens vergissen in de datum.

Natuurlijk is de economie belangrijk, maar een samenleving hier in Tholen is meer dan dat.
Die bestaat uit mensen, die niet enkel calculerende wezens zijn, maar die leven in het heden, dromen van de toekomst en leren uit het verleden.
De ervaring leert dat relaties tussen mensen belangrijker zijn dan het enkel hebben van ervaringen.
In onze gemeente kenmerkt de samenleving zich door de dingen gezamenlijk te willen doen, krachten te bundelen en wederzijdse betrokkenheid te tonen.
En dat op veel meer terreinen dan enkel de drie decentralisaties.
De Thoolse vrijwilliger staat daar model voor.
Die authentieke eigenschappen komen ons in deze tijd goed van pas, zeker in een tijd waarin verworvenheden uit het verleden niet langer meervanzelfsprekend zijn en er geen claim meer kan worden gelegd op de Verzorgingsstaat, die vrijwel is afgebrokkeld.

Dat mensen zich daarover in toenemende mate zorgen maken begrijp ik.
Aan de andere kant moeten wij constateren dat geld de schaarste is geworden en dat wij de broekriem stevig moeten aanhalen.
De vraag is, hoe gaan wij hiermee om?
Treuren helpt niet veel, dus de schouders eronder voor de versterking van de sociaal maatschappelijk kwaliteit van onze gemeente.

Juist hier kunnen wij veerkracht en daadkracht tonen, iets dat past bij een zelfstandige gemeente.
Hier zijn wij op het punt beland, waarin wij dat met elkaar kunnen tonen.
Hoe gaan wij om met de opdracht meer voor onszelf en voor mensen in onze omgeving te gaan zorgen.
Als dat onze gezamenlijke opdracht is, dan moet de overheid niet vreemd opkijken, als mensen daarover in toenemende mate zelf de regie wensen te gaan
voeren.
Je ziet ook al voorbeelden binnen onze gemeente, waarbij groepen mensen in verschillende kernen laten zien dat zij zich er niet zomaar bij neerleggen als het aanbod van voorzieningen op het terrein van zorg en welzijn noodgedwongen minder wordt.
Dat gebeurt spontaan, zonder dat wij daarom hebben gevraagd.

Burgers zijn helemaal geen passieve consumenten en zijn bereid een bijdrage te leveren die wij jarenlang niet van hen hebben gevraagd, ook niet als het om het
onderhoud van de openbare ruimte gaat.
Logisch dat daar eerst wat afhoudendop wordt gereageerd, maar ga nu verder met elkaar het gesprek aan.
Ik heb daarin vertrouwen.
Het zit nu eenmaal in een mens te willen aanpakken en een bijdrage aan die eigen samenleving te leveren die immers van ons allemaal is en daarin mensen in de problemen te helpen.

Uiteraard mag het niet zo zijn dat er een onderklasse ontstaat en mensen buiten de boot vallen.
In een onlangs verschenen boek wordt dit aanpakken het "sociaal doe het zelven" genoemd.
Eigenlijk is de regering daarop uit en ik zie daarin kansen.
De kracht van sociale netwerken dichtbij de mensen hulp bieden, hulp ontvangen.
En dat is nu juist de kracht van Tholen.
Maar, dat vraagt wel om een andere politiek bestuurlijke en ambtelijke benadering..

Als de burgers aantonen zich serieus te willen inzetten, dan is de meeste spannende vraag "en hoe gaat de overheid daar nu mee om"? Burgers zitten dan
niet te wachten op ingewikkelde verordeningen, wetjes en regeltjes waarbinnen in de nieuwe opzet moet worden geopereerd.
Het klinkt bijna revolutionair als je zegt "hier wijk, buurt, of straat" hier heb je een budget voor het opzetten van een kansrijk maatschappelijk project en ga je gang" Wij vertrouwen dat jullie op een verantwoorde wijze met het geld omgaan.
Vertrouwen dus.
Daarvoor heb je geen dorpsraden nodig, maar kun je gebruik maken van de al uitstekend functionerende informele overlegorganen, die wij inmiddels in de meeste kernen kennen en waar wij goede contacten mee hebben, dat werkt uitstekend.
Een utopie?
Ik denk het niet, maar het lukt enkel als de klassieke houding van een gemeentebestuur mee verandert, anders leidt het niet tot de gewensteuitvoeringskracht, doch eerder tot frustratie.
Met andere woorden een gemeenteraad moet dan niet te snel zeggen, "daar gaan burgers niet over en bovendien het politiek primaat ligt bij de Raad".
Een college van B&W kan dan niet meer zeggen "dat wil de Raad niet en bovendien wij hebben momenteel andere prioriteiten"en tenslotte de ambtelijke organisatie kan dan niet zeggen "daar gaan wij niet over, het past niet in het collegebeleid en wij hanteren enkel de regeltjes".
Dat enthousiasmeert mensen niet.
Een gemeentebestuur dat hiermee aan de slag wil, zal zich moeten realiseren, dat zij niet één of ander extern orgaan is dat boven de samenleving staat, maar gaandeweg meer een slinger wordt met behulp waarvan de samenleving in zichzelf investeert.
Je zou het overheidsparticipatie - iets ander dan burgerparticipatie - kunnen noemen bij de initiatieven van de samenleving.
Het zal uiteindelijk gaan over een geheel vernieuwd samenspel tussen overheid, instellingen maar vooral de burgers.
En daarvoor is vertrouwen in elkaar van groot belang.
Bouw met elkaar een andere relatie op.
Relaties ontstaan uit gedeelde ervaringen en tijd die je met elkaar doorbrengt en niet enkel uit een eenzijdige informatieoverdracht.
De kans op aansluiting bij elkaar in plaats van kortsluiting tussen elkaar (overheid en burger) neemt dan toe.
En de overheid zal de kunst van het loslaten onder de knie moeten krijgen.

Ik denk dat de samenleving klaar is voor aansluiting, en de gemeente moet zich realiseren dat vanuit een veranderende rolopvatting de samenleving de agenda
van de gemeenteraad in positieve zin mee gaat invullen.
Ik doe daarbij een beroep op allen, individuen en geïnstitutionaliseerde instanties zoals kerken, maatschappelijke instellingen en verenigingen.
Treedt naar buiten en stel u de vraag waar u eventueel iets kunt betekenen voor de samenleving en dat is meer dan enkel voor diegenen die op uw ledenlijst staan.

In het bijzonder roep ik jongeren op zich te gaan inzetten voor mensen die dat nodig hebben bij jou in de buurt.
Het doen van een boodschap, of het buiten zetten van een container voor een oudere dame is een dergelijke simpele bijdrage.
Als je bereidwillig bent maar niet geschikt, ben je geschikt te maken.
Als je al geschikt bent, vraag ik naar je bereidwilligheid.
Toon die, deze samenleving is ook van jou en daarom draag ook jij verantwoordelijkheid.
2014 het jaar van de jongerenvrijwilliger.

Aan het begin van mijn verhaal gaf ik aan dat wij in de gelegenheid worden gesteld aan te tonen dat wij een zelfstandige gemeente kunnen blijven.
Dat begint met aan te tonen dat wij de drie decentralisaties intern onze eigen samenleving met elkaar goed kunnen uitvoeren en dat kan anders zijn dan in een
buurgemeente.
Maar het gaat verder dan de 3 decentralisiaties.
Bovendien is het van belang dat wij kunnen aantonen dat wij maatschappelijk initiatieven vanuit onze nieuwe rolopvatting als lokale overheid serieus nemen en deze trachten te faciliteren.
Dat in samenhang met een solide en daardoor duurzaam financieel beleid moet de basis worden voor een stevig fundament en - dank zij onze authentieke
eigenschappen "voor een zelfstandige gemeente.
Laten wij daarvoor gaan!
Wat kunnen wij maar vooral wat gaan wij de komende jaren verliezen, en wat kunnen wij de komende jaren winnen, zo begon ik mijn toespraak.

Het antwoord op vraag 1 (kunnen verliezen) is, onze zelfstandigheid.
Antwoord op vraag 2 (gaan verliezen) is de verzorgingsstaat.
Wat kunnen wij de komende jaren winnen: behoud van onze zelfstandigheid en vooral een andere kijk op maatschappelijke initiatieven waarbij de gemeente als eerste overheid zegt: "eerst onze burgers"
Gaat dit vanzelf?
Nee uiteraard niet.
Alles begint met een wederzijdse wil tot en 2014 is wel het jaar, waarin wij een start kunnen maken met dit proces.
Ik ken de inhoud van de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen niet, maar ik nodig de nieuwe gemeenteraad uit na 19 maart 2014 in het kader van het
algemeen belang serieus te overwegen het proces door mij hier omschreven manier als prioriteit in een raadsprogramma voor de periode 2014-2018 op te
nemen.

Dames en heren, jongelui, ik ben geen futuroloog die tracht ver in de toekomst te kijken.
Ik ben simpel een realist, die ziet wat er op dit moment gelet op alle ontwikkelingen in gemeenteland gebeurt.
Dat heb ik u vanavond geschetst en daarop wil ik u attenderen teneinde ons samen op de toekomst voor te bereiden.
Dan blijft onze toekomstvisie Tholen 2025 - waarmee ik begon - actueel en "in het vizier"
Daar waar de Verzorgingsstaat op zijn laatste benen loopt, doet de Verzorgingsstraat in Tholen zijn intrede.
Dat is veel dichter bij de mensen en daarmee wordt het van ons allemaal.

Laten wij met vertrouwen in elkaar het jaar 2014 tegemoet zien, zodat mensen met vertrouwen het nieuwe jaar en de jaren die volgen mogen ingaan.

Ooit zal de tijd die nu voor ons ligt met zijn ongekend vele uitdagingen "de goede oude tijd worden genoemd".

Nog iets persoonlijks!
Afscheid per 1 oktober 2014.
Voor alles is een tijd.
Dank voor de vele fijne reacties en het begrip dat door u aan de dag wordt gelegd voor het besluit dat mijn vrouw Hanneke en ik hebben genomen.
Het is nog geen tijd voor afscheid, maar wij beiden weten nu al dat wij Tholen en u allen zullen missen, omdat wij van Tholen zijn gaan houden.

Ik wens u namens de Gemeenteraad, het College van B&W en de ambtelijke organisatie een gezegend, gelukkig, zalig, voorspoedig en bovenal gezond 2014 toe.

ABT lichtgrijs
Algemeen
HoofdstukkenMenu terugPagina's startAntwoord tijdBestuursorgaanBestuursrechtNieuwjaars Toespraak 2014Nieuwjaars Toespraak 2016Nieuwjaars Toespraak 2018Nieuwjaars Toespraak 2019WOB

Valid HTML 5.0 Valid CSS
Login
© https://algemeenbelangtholen.nl.
zie Colofoon
Webber versie 190329a
Pagina gemaakt in
Pagina aangemaakt
Laatste aanpassing
Pagina grootte
0.055 sec.
05 jan 2014
05 jan 2014
24533 bytes